Çocuğun ayak ölçüsü evde nasıl alınır?
Bir kâğıt, kalem ve cetvelle çocuğunuzun ayak uzunluğunu evde doğru ölçün: ayakta durma, iki ayak, saat seçimi ve sık yapılan hatalar.
Çocuk ayak ölçüsü almak için bir kâğıt, bir kalem ve bir cetvel yeter. Çocuğu kâğıdın üzerine ayakta durdurun, topuğun arkasına ve en uzun parmağın ucuna birer çizgi çizin, iki çizgi arasını ölçün. Aynısını öbür ayak için de yapın ve uzun çıkan ölçüyü kullanın.
Ölçmek için ne gerekir?
Evde zaten olan birkaç şey yeter: ayaktan büyük bir kâğıt, ucu sivri bir kurşun kalem ve milimetre çizgileri olan bir cetvel. Kâğıdı halıya değil, sert ve düz bir zemine koyun ve kaymaması için uçlarından bantlayın.
Ölçümü birlikte yapacak ikinci bir kişi de çok işe yarar, çünkü biri çocuğu tutup oyalarken öbürü çizer.
Çocuk ayak ölçüsü nasıl alınır? Adım adım
- Çocuğun çorabını çıkarın ve onu kâğıdın üzerine çıplak ayakla durdurun.
- Ağırlığını iki ayağına eşit versin, dizlerini kırmasın ve parmaklarını kıvırmasın.
- Kalemi kâğıda dik tutun ve topuğun en arka noktasına bir çizgi çizin.
- En uzun parmağın ucuna da bir çizgi çizin, çünkü en uzun parmak bazen başparmak değildir.
- Çocuk kâğıttan inince iki çizgi arasını cetvelle ölçün ve sonucu not edin, örneğin 17,4 cm.
- Aynı adımları öbür ayak için de yapın.
Ayakkabı alırken uzun çıkan ayağın ölçüsünü kullanın. Ölçümü iki kez yapmak da iyi olur ve iki sonuç birkaç mm’den fazla farklıysa bir kez daha ölçün.
Neden ayakta ölçmek gerekir?
Çünkü ayak, üstüne basınca hem uzar hem de genişler. 3–18 yaş arası 2.829 çocukla yapılan bir araştırmada ayaklar hem otururken hem ayakta ölçüldü. Ayakta ölçülen ayak, her yaşta ortalama 2 ile 4 milimetre daha büyük çıktı.
Bu küçük bir fark gibi görünür, ama Avusturya’da yapılan bir araştırmaya göre Avrupa sisteminde iki numara arası yalnızca 6,7 mm. Yani oturarak ölçmek sizi yarım numara kadar yanıltır. Amerikan ortopedi cerrahları birliği de ayağın ayakta ölçülmesini öneriyor, çünkü vücudun ağırlığı ayağı genişletir.
İspanya’da okul çocuklarıyla yapılan bir çalışmada da ölçüm ayakta yapıldı ve araştırmayı yapanlar ayağın hareket ederken daha da büyüdüğünü hatırlattı. Bu yüzden ayakta alınan ölçü, ayağın ayakkabı içinde kaplayacağı yere daha yakındır.
İki ayak farklı çıkarsa hangisine göre alınır?
Büyük ayağa göre alın. Amerikan ayak hekimleri birliği, iki ayak farklıysa her zaman büyük ayağa göre ayakkabı almanızı öneriyor.
2.829 çocuğun ölçüldüğü araştırmada çocukların sağ ve sol ayakları arasında belirgin bir fark bulunmadı. Ama bu genel bir sonuç; sizin çocuğunuzun iki ayağı arasında birkaç milimetre fark olabilir. İspanya’daki çalışma da bu yüzden iki ayağı ayrı ayrı ölçtü ve uzun olanı esas aldı.
Günün hangi saatinde ölçmeli?
Bu konuda kesin bir bilgi yok, kaynaklar da farklı şeyler söylüyor:
| Kaynak | Ne diyor? |
|---|---|
| Amerikan ortopedi cerrahları birliği | Ayak gün içinde biraz şişebilir; ayakkabıyı günün sonuna doğru alın |
| 20 kişiyle yapılan küçük bir araştırma | Ayağın hacminde gün içinde belirgin bir değişim bulunmadı |
| Çocuklarla yapılan bir araştırma | Rastlamadık |
Pratikte öğleden sonra ya da akşam ölçmenin bir zararı yok. Çocuk gün boyu koşup oynadıktan sonra ölçtüğünüz uzunluk, ayakkabının en çok sıkışacağı ana daha yakındır. Önemli olan, her ölçümü benzer bir saatte yapmaktır, çünkü böylece eski ve yeni ölçü aynı koşulda alınmış olur.
Ölçerken en sık yapılan hatalar nelerdir?
Küçük hatalar birkaç milimetre fark yaratır ve bu fark numarayı bile oynatır:
| Hata | Ne olur? | Doğrusu |
|---|---|---|
| Oturarak ölçmek | Ayak 2–4 mm kısa çıkabilir | Ayakta, iki ayağa eşit basarak ölçün |
| Tek ayağı ölçmek | Büyük ayak gözden kaçabilir | İki ayağı da ölçün |
| Kalın çorapla ölçmek | Ayak olduğundan uzun çıkar | Çıplak ayakla ölçün |
| Kalemi eğik tutmak | Çizgi ayağın altına kayar | Kalemi kâğıda dik tutun |
| Halıda ölçmek | Kâğıt ve ayak çöker | Sert ve düz bir zemin seçin |
| Eski ölçüyü kullanmak | Ayak büyümüş olabilir | Her yeni çiftten önce yeniden ölçün |
Küçük çocuklar kâğıdın üstünde uzun süre durmakta zorlanır. Bu durumda kâğıdı duvarın dibine koyun ve topuğunu duvara yaslatın; böylece yalnızca parmakların önüne çizgi çizmeniz yeter.
Ölçtüğünüz sayı ne işe yarar?
Ayak uzunluğu tek başına numara değildir, bu sayıyı bir numara tablosunda arayarak çocuğun numarasını bulursunuz.
Ayakkabının içi ise ayaktan biraz uzun olmalı. Amerikan ayak hekimleri birliği en uzun parmağın önünde 10–15 milimetre boşluk öneriyor, İrlanda sağlık kurumu ise yaklaşık 1 santim diyor. İnternetten alırken ürün sayfasında yazan iç uzunluk bu yüzden ayak ölçüsünden biraz uzun olmalı.
Mağazaya giderken çizdiğiniz kâğıdı da yanınıza alın. İngiliz ayak hekimleri birliği, ayağın çevresini kâğıda çizip kesmenizi ve mağazaya bu kalıpla gitmenizi öneriyor. Kalıbı ayakkabının içine koyunca ucunda kalan boşluğu kolayca görürsünüz. Ayakkabı yalnızca uzunlukta değil, genişlikte de ayağa uymalı; kalıp yanlardan kalkıyorsa ayakkabı dar demektir.
İrlanda sağlık kurumu, mümkünse ayağı eğitimli bir ayakkabı uzmanına ölçtürmenizi de öneriyor. Evde yaptığınız ölçüm, o sonucu kontrol etmek için de işe yarar.
Ne sıklıkla ölçmeli?
Çocuğun ayağı hızlı büyür ve doğru numara birkaç ayda küçük gelebilir. Amerikan çocuk doktorları birliği, yürümeye yeni başlayan çocuklarda ayakkabıya ayda bir bakmanızı öneriyor. İngiliz ayak hekimleri birliği, okul çağındaki çocuklar için bu süreyi yaklaşık 8 hafta olarak veriyor. Amerikan ayak hekimleri birliği ise 4–6 ayda bir numarayı yeniden kontrol etmenizi istiyor.
Kısacası her yeni ayakkabıdan önce ayağı yeniden ölçün. Ölçümü ve tarihini bir yere yazarsanız ayağın ne kadar hızlı uzadığını da görürsünüz.
Kısa kontrol listesi
- Çocuk çıplak ayakla, sert zeminde, kâğıdın üzerinde ayakta duruyor ve ağırlığı iki ayağında.
- Topuğa ve en uzun parmağa birer çizgi çizildi, kalem kâğıda dik tutuldu.
- İki ayak ayrı ayrı ölçüldü ve uzun olanın ölçüsü not edildi.
- Ölçüm öğleden sonra ya da akşam, her seferinde benzer bir saatte yapıldı.
- Ayağın kâğıt kalıbı kesildi ve mağazaya götürülmek üzere hazır.
Sık sorulan sorular
Çocuğun ayağını çorapla mı ölçmeliyim?
Ayağı çıplak ölçün. Çorap payını ayakkabıyı denerken kontrol edin: Çocuk o ayakkabıyla hangi kalınlıkta çorap giyecekse denerken de onu giysin.
Mağazadaki ölçüm aleti mi, evdeki ölçüm mü daha doğru?
İrlanda sağlık kurumu, ayağın eğitimli bir ayakkabı uzmanınca ölçülmesini öneriyor. Evde dikkatle yapılan ölçüm de internetten alırken ya da mağazaya giderken iyi bir başlangıçtır.
Küçük çocuk kâğıdın üstünde durmuyorsa ne yapmalı?
Kâğıdı duvarın dibine koyun ve topuğu duvara yaslatın. Siz yalnızca en uzun parmağın önüne bir çizgi çizin. Ölçümü birkaç kez yapıp ortalamasına bakın.
Kaynaklar
- Change of foot size with weightbearing. A study of 2829 children 3 to 18 years of age — Clinical Orthopaedics and Related Research (Cheng ve ark.), 1997
- Footwear fit in schoolchildren of southern Spain: a population study — BMC Musculoskeletal Disorders (González Elena, Córdoba-Fernández), 2019
- Increased hallux angle in children and its association with insufficient length of footwear: A community based cross-sectional study — BMC Musculoskeletal Disorders (Klein, Groll-Knapp, Kundi, Kinz), 2009
- Buying Children's Footwear — American Podiatric Medical Association (APMA)
- Shoes: Finding the Right Fit — OrthoInfo – American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
- Diurnal variations in volume of the foot and ankle — The Journal of Foot and Ankle Surgery (Moholkar, Fenelon), 2001
- Choosing shoes for toddlers and children — HSE (İrlanda Sağlık Hizmetleri İdaresi), 2024
- Back to school — Royal College of Podiatry (Birleşik Krallık), 2023
- Shoes for Active Toddlers — American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org, 2015