Çocuğa kışlık bot nasıl seçilir?

Çocuk kışlık bot seçerken dört şeye bakın: ayağı sıcak tutması, suyu içeri almaması, kalın çorapla bile sıkmaması ve tabanın kaymaması. Çocuk sağlığı kurumlarının önerileri bu dört noktada birleşiyor. Sık atlanan bir nokta da botu ince çorapla denemek; kışın kalın çorap girince bot sıkar ve ayak daha çabuk üşür. Aşağıda her noktayı mağazada nasıl kontrol edeceğinizi yazdık.

Çocuk kışlık bot seçerken nelere bakılır?

Kısaca özetlersek, iyi bir kışlık botta bakılacak yerler şunlar:

Özellik	Neye bakın?	Neden?
Sıcak tutma	İçi astarlı, dolgulu bot	Amerikan çocuk doktorları, astarlı botu kış için şart sayıyor.
Su geçirmezlik	Su geçirmez ama nefes alan malzeme	Islak ayak çabuk üşür; ter de içeride kalmamalı.
Çorap payı	Kalın çorapla bile parmaklar oynamalı	Sıkı bot kan akışını azaltır ve ayak daha çok üşür.
Kaymaz taban	Kavrayan, sağlam taban	Kaygan ve engebeli zeminde denge için gerekir.

Bu dört özelliğin her birini aşağıda tek tek açıyoruz.

Bot ayağı nasıl sıcak tutar?

Kanada’da SickKids adlı bir çocuk hastanesi var. Hastanenin sağlık sitesine göre giysi katmanları, deriyle soğuk arasında bir hava boşluğu bırakır. Isıyı en iyi bu boşluk tutar. Botta da aynısı geçerli. İçi astarlı ya da dolgulu bir bot ile doğru çorap birlikte bu katmanı oluşturur.

ABD’deki çocuk doktorları birliği (AAP) kış için astarlı botu; eldiven ve bere gibi şart sayıyor. Birleşik Krallık’ın sağlık servisi de soğukta ayakları ve parmakları korumak için kalın çorap ve bot öneriyor.

Botun ne kadar sıcak tuttuğunu anlamanın en kolay yolu çocuğun kendisi. Kanada Pediatri Derneği’ne göre çocuğun elleri ve ayakları sıcaksa giydikleri genelde yeterlidir. Parktan dönünce ayağını elleyin: Buz gibiyse ya da çorap ıslaksa bot yetmiyor demektir.

Su geçirmez mi olmalı, nefes almalı mı?

İkisi birden. Kanada Pediatri Derneği sıcak ve su geçirmez bot öneriyor. İrlanda’nın devlet sağlık kurumu da çocuk ayakkabısı için deri, kanvas ya da su geçirmez ama nefes alan kumaş öneriyor.

Neden nefes alma? Çünkü ayak botun içinde terler. SickKids’e göre nem giysinin içinde kalırsa giysi o kadar iyi ısıtmaz. Bu kural çorap ve bot için de geçerli.

Lastik çizme bu yüzden kışlık botun yerini tutmaz. İrlanda sağlık kurumuna göre lastik çizme nefes almaz; su dolu çukurlarda ve çamurda kısa süre oynamak için uygundur.

“Su geçirmez” ile “suya dayanıklı” yazılarının farkı ve karda oynayacak çocuğa hangisinin gerektiği ayrı bir konu. Şehirde, ıslak kaldırımda yürüyecek bir çocuk için suyu içeri almayan bir bot çoğu zaman yeter.

Kışlık botta numara nasıl seçilir?

Kışlık botu yazlık ayakkabı gibi seçmeyin, çünkü içine daha kalın çorap girecek. Kanada Pediatri Derneği, botun bir kat fazla çorap alacak ve parmakları oynatacak kadar bol olmasını öneriyor.

Botu sıkı almak ayağı ısıtmaz, tersine üşütür. SickKids bunu açıkça söylüyor: Bot rahat olmalı; sıkı bot kan akışını daraltır ve ayak daha çok üşür. Yani “sıkı olsun, sıcak tutsun” düşüncesi yanlış.

Mağazada şöyle deneyin:

1. Evden, çocuğun kışın giyeceği çorapları götürün.
2. Botu bu çoraplarla giydirin ve ayağa kaldırın.
3. Burnun ucuna başparmakla bastırın. İrlanda sağlık kurumuna göre parmaklarla burun arasında yaklaşık 1 cm boşluk kalmalı.
4. Çocuktan parmaklarını oynatmasını isteyin. Oynatamıyorsa bot dardır.
5. Birkaç adım yürütün. Topuk botun içinde yukarı aşağı çok oynuyorsa bot büyüktür.

Kaynaklar kışlık botun kaç numara büyük olacağı konusunda bir sayı vermiyor. Doğru cevap, kalın çorapla yapılan bu denemedir. Ölçümden önce çocuğun ayak uzunluğunu kalın çorapla değil, çıplak ayakla ölçün; çorap payını botu denerken kontrol edin.

Hangi çorap giymeli?

Doğru çorap, iyi bir bot kadar önemli. SickKids’in önerisi şöyle:

Katman	Ne olmalı?
Deriye değen ilk çorap	İnce, polyester gibi sentetik bir çorap
Üstteki ikinci çorap	Daha kalın bir çorap; yün ya da polar iyi ısıtır
Uzak durulacak malzeme	Pamuk: nemi tutar, iyi bir seçim değildir

İki kat çorap giyecekse botu da iki kat çorapla deneyin. Çorap ıslanırsa hemen değiştirin.

Kaymaz taban nasıl anlaşılır?

SickKids, kaygan ve engebeli zeminde tutunmak ve dengede kalmak için botun iyi kavrayan bir tabanı olmasını istiyor.

Ama “kışlık” yazması, botun buzda kaymayacağı anlamına gelmiyor. Bir araştırmada 10 farklı kışlık iş botu buz üzerinde denendi. Bunlardan yalnızca 2’si kaymazlık için belirlenen sınırı geçti. Bu araştırma büyüklerle yapıldı; çocuk botları için benzer bir deneye rastlamadık. Yine de şunu gösteriyor: Tabanın buzda tutup tutmadığını dışarıdan bakarak bilmek zor.

Mağazada en azından tabanın düz ve parlak değil, dişli ve pürüzlü olmasına bakın. Buzlu yollarda yürüyecekse satıcıya botun buz üzerinde denenip denenmediğini sorun.

Bot ıslanınca ne yapmalı?

Kanada Pediatri Derneği, oyundan sonra ıslak giysilerin ve botların hemen çıkarılmasını öneriyor. ABD’deki çocuk doktorları da ıslak giysinin hemen değişmesini istiyor.

• Eve girince botu çıkarın ve çorabı kontrol edin.
• İç tabanı çıkıyorsa çıkarın ve botu kurutun.
• Bot sabaha kurumuyorsa ikinci bir çift ya da içeride giyilecek başka bir ayakkabı işinize yarar.

Ne zaman dikkatli olmalı?

AAP’ye göre soğukta donmaya en açık yerler el parmakları, ayak parmakları, kulaklar ve burundur. Aynı kaynağa göre donan deri önce acıyabilir ya da yanıyormuş gibi olabilir, sonra hızla uyuşur. Deri beyaz ya da soluk gri bir renk alabilir ve su toplayabilir.

Çocuğun ayak parmaklarında bunları görürseniz onu hemen sıcak bir yere alın ve çocuk doktorunuza danışın. Uyuşma geçmiyorsa ya da su toplama varsa beklemeyin.

Mağazaya gitmeden önce kısa kontrol listesi

• Çocuğun kışın giyeceği çorapları yanınıza alın.
• İçi astarlı, su geçirmez ama nefes alan bir bot arayın.
• Kalın çorapla parmaklar rahatça oynamalı; bot sıkmamalı.
• Burunda yaklaşık 1 cm boşluk kalmalı.
• Taban dişli olmalı ve kaygan zeminde kavramalı.
• Geçen yılın botunu giyecekse kalın çorapla yeniden deneyin.